ยุคสมัคยทางประวัติศาสตร์ไทยยุคสมัคยทางประวัติศาสตร์ไทย

ในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยจะมีความเกี่ยวข้องกับช่วงเวลา เพราะประวัติศาสตร์เป็นการศึกษาเรื่องราวในอดีตของมนุษย์ โดยการศึกษาว่าในสมัยนั้นมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่อย่างไร


มีความคิดอะไร มีวัฒนธรรมแบบใด และการสร้างผลงานออกมานั้นมีผลกระทบอย่างไรกับในช่วงยุคปัจจุบัน จึงอาจกล่าวได้ว่าการดำเนินชีวิตในด้านต่างๆของคนในยุคนั้นอยู่ภายใต้เงื่อนไขอะไรมาบ้าง แต่การที่คนสามารถที่จะสื่อสารกันได้เรื่องเวลาก็เพราะมนุษย์มีความเข้าใจพื้นฐานกับระบบเวลาเดียวกัน

ในสมัยประวัติศาสตร์ไทยที่กินระยะเวลาหลายร้อยปี และเกิดเหตุการณ์ต่างๆทางประวัติศาสตร์มากมาย นักประวัติศาสตร์จึงได้กำหนดช่วงเวลาปละยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ขึ้นเพื่อให้จดจำได้ง่าย และเพื่อความเข้าใจที่ตรงกันและเพื่อให้รู้ลักษณะเด่นของแต่ละยุคแต่ละสมัย ไปจนถึงให้ความสำคัญต่อปีศักราช โดยกำหนดเป็นพุทธศักราช(พ.ศ.) และ จุลศักราช(จ.ศ.) เป็นต้น

สำหรับการกำหนดยุคสมัยทางประวัติศาสตร์นั้นจะกำหนดตามเหตุการณ์ที่เด่นๆในยุคสมัยนั้นๆ เช่น เมื่อพูดถึงช่วงเวลาที่มนุษย์เรายังไม่มีการกำหนดตัวหนังสือสำหรับใช้บันทึกเรื่องราวก็กำหนดเป็นยุคสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ส่วนการแบ่งสมัยประวัติศาสตร์ในประเทศไทยนั้นนิยมใช้เกณฑ์การแบ่งตามอาณาจักรหรือราชธานี หรือ แบ่งตามราชวงศ์และแบ่งตามลักษณะสำคัญของประวัติศาสตร์

การนับและการเทียบศักราชในประวัติศาสตร์ไทย
พุทธศักราช (พ.ศ.) ใช้พันแพร่หลายในประเทศที่ประชาชนนับถือศาสนาพุทธศาสนา เช่น ไทย ลาว พม่า และกัมพูชา โดยไทยเริ่มต้นใช้ พ.ศ. มาตั้งแต่สมัยอยุธยาในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชและใช้อย่างเป็นทางการในสมัยรัชกาลที่ 6 เป็นจ้นไป จนมาถึงในยุคปัจจุบัน
จุลศักราช (จ.ศ.) เป็นศักราชของพม่าสมัยพุกามก่อนแพร่เข้ามาในไทย นิยมใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยต่างๆ ทั้งสมัยอยุธยา สมัยสุโขทัย สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
มหาศักราช (ม.ศ.) เป็นศักราชที่เริ่มต้นใช้ในอินเดียโดยพระเจ้ากนิษกะแห่งราชวงศ์กุษาณะทรงตั้งขึ้น และต่อมาได้แพร่หลายไปยังดินแดนที่ได้รับอารยธรรมอินเดีย ศักราชพบมากในจารึกสมัยสุโขทัยและจารึกในดินแดนไทยรุ่นแรกๆ การเทียบมหาศักราชนั้นเป็น พ.ศ. ให้บวกด้วย 621
รัตนโกสินทร์ (ร.ศ.) เป็นศักราชที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทางมีพระราชดำริขั้นใช้ในกลางรัชสมัยของพระองค์ โดนเริ่มนับ ร.ศ. 1 ในปีที่สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานี คือ พ.ศ.2325 การเทียบรัตนโกสินทร์ศกเป็น พ.ศ. ให้บวกด้วย 2324
นอกจากการนับศักราชที่กล่าวมาทั้งหมดนั้น ในบางกรณีบางเหตุการณ์ที่เราไม่ต้องนับเวลาอย่างละเอียดโดยการระบุศักราช ก็อาจนับเวลากว้างๆได้อีก เช่น สหัสวรรษ หมายถึง เวลาในรอบ 1000 ปี ศตวรรษหมายถึง เวลาในรอบ 100 ปี ทศวรรษหมายถึง เวลาในรอบ 10 ปี เป็นต้น